دشتی اسماعیل خانی

 

به نام خدا

 

                  عنوان دوره:

رانندگی تدافعی و ایمنی ترافیکی در سایتهای نفت وگاز

 قواعد رانندگی تدافعی

1- مقدمه:

جلوگیری از تصادفات در رانندگی امری محتمل به نظر می‌رسد ولی تقلیل این امر و کاهش صدمات حاصل از آن با رعایت مقررات و دستورالعمل های راهنمایی و رانندگی امکان پذیر است. هدف از اتخاذ روش رانندگی تدافعی ، کم کردن میزان تصادفات و در نتیجه کاهش مرگ و میرها، کاهش نگرانی ها و تاُلمات خانواده هایی است که هر سال بر تعداد آنها افزوده می گردد. در این روش خاص، شخص رفتاری را انتخاب می کند که ضمن مراقبت و محافظت از خود، از برخورد و تصادف در هر شرایطی (تا حد امکان) جلوگیری می کند.

انجام دستورالعمل‌های ذکر شده برای رانندگان بسیار آسان و قابل درک می‌باشد و هدف آن است که از تصادفات وسایل نقلیه که حاصل آن مرگ‌و میر و رنج انسان‌ها است جلوگیری شود، نزدیک‌شدن به این هدف انسانی با درک مسئولیت و تبعیت از اصول ایمنی در هر شرایطی میسر است.

2- چگونه از تصادفات رانندگی پیشگیری کنیم:

پیشگیری از تصادفات رانندگی نیاز به تمرین ، مهارت ، رعایت دقیق مقررات راهنمایی و رانندگی، تمرکز حواس و حفظ خونسردی دارد توجه و رعایت نکات زیر نقش موثری در پیشگیری از تصادفات دارد.

2-1- راننده خوب:

راننده خوب کسی است که در هر شرایطی اعم از بی توجهی رانندگان دیگر، شرایط جوی یا وضعیت بد جاده، همواره به گونه‌ای عمل نماید که موقعیتی برای وقوع تصادف بوجود نیاورد.

2-2 - بازدید‌های ایمنی:

بازدیدهای ذکر شده در ذیل باید توسط راننده روزانه انجام‌ گیرد:

·    تنظیم ‌بودن فشار باد لاستیک‌ها

·    سالم‌ بودن چراغ‌های اصلی و راهنما

·    میزان بنزین، روغن و آب

·    سالم‌ بودن شیشه‌ شوی

·    سالم‌ بودن برف‌پاکن

·    سالم‌ بودن بوق

·    سالم‌ و تمیز‌ بودن آینه‌ها و شیشه‌ها

·    سالم‌ بودن ترمزها: در اولین ‌فرصت پس از حرکت ترمز‌ها را آزمایش کنید.

·    سالم‌ بودن فرمان:‌ فرمان‌ را از نقطه نظر آزاد بودن یا سفتی بازدید کنید.

· حالت راننده: آیا خود شما هیچ ناراحتی ندارید و در حالی هستید که وظیفه رانندگی را به‌ خوبی انجام دهید.

2-3- وضعیت صندلی راننده:

صندلی راننده باید طوری قرار گیرد که اگر روی پدال‌های ترمز و کلاچ فشار آورد زانو کمی خم شود. این عمل به راننده برای کنترل بهتر اتومبیل امکان می‌دهد.

2-4- استفاده از آینه‌ها:

آینه چشم سوم راننده است، آینه را طوری تنظیم کنید که حداکثر دید را در عقب اتومبیل داشته باشید.

از گذاشتن اشیاء و یا چسبانیدن علامت‌ها به شیشه‌های عقب و جلو خودداری کنید. این عمل دید و تشخیص شما را در رانندگی کاهش می‌دهد.

2-5- استفاده‌ از ترمز دستی:

ترمز دستی غالباً برای پارک کردن و یا توقف در چهارراه‌ها مورد استفاده قرار می‌‌گیرد.

2-6- فرمان:

حالت دست‌ها روی فرمان باید در وضعیت 10:10 قرار گیرد. هرگز دست‌ها را به‌صورت ضربدری روی فرمان قرار ندهید و از حرکت آزادانه فرمان جلوگیری کنید.

2-7- تمرکز حواس:

در موقع رانندگی به هیچ ‌وجه نباید فکر و حواس شما بر چیز‌های دیگر بجز رانندگی معطوف گردد.

·    ‌ از صحبت کردن با سرنشینان اتومبیل خودداری فرمائید.

·    از جست‌و‌جو کردن و یا خواندن مطلب در موقع رانندگی جداً خودداری نمائید.

·    از خوردن و آشامیدن در هنگام حرکت خورو خودداری کنید.

2-8- علامت دادن:‌

‌علامت دادن بدان منظور است که شما مسیر حرکتتان را به دیگران اطلاع می‌دهید.

·    در موقع علامت دادن استاندارد راهنمائی و رانندگی را رعایت کنید.

·    علامت را به‌موقع و طوری بدهید که برای دیگران قابل فهم باشد، به‌خاطر داشته باشید که بد علامت دادن بهتر از علامت ندادن است.

2-9- کنترل سرعت:

سرعت باید متناسب با دید و تشخیص وضع راه و شرایط جوی باشد.

2-10- زمان واکنش:

زمان عکس‌العمل افراد متفاوت بوده و رابطه مستقیم با وضع روحی و قدرت تمرکز حواس فرد دارد. در شرایط عادی زمان واکنش انسان سالم حدود 7/0 ثانیه می‌باشد، به عبارت دیگر اگر با سرعت 50 کیلومتر در حال حرکت باشید در صورت مشاهده مانع قبل از آنکه فشاری به پدال ترمز وارد کنید، اتومبیل شما مسافتی معادل 10 متر را با همان سرعت طی می‌کند. در شرایط مناسب و با سرعت پنجاه‌ کیلومتر در ساعت اتومبیل پس از طی مسافت در حدود بیست و پنج متر پس از ترمز کردن متوقف می‌گردد.

2-11- سرعت مجاز:

راننده خوب همیشه از مقررات و سرعت مجاز تعیین شده توسط مراجع قانونی تبعیت می‌کند و رانندگان شرکت موظف هستند در تمامی شرایط از سرعت مجاز تعیین شده برای هر جاده تبعیت نمایند.

2-12 - پیش بینی در حرکت:

پیش بینی کافی قبل از آنکه راننده در شرایط و محیط حادثه گرفتار شود او را برای مانورهای بعدی آماده و راهنمایی می‌کند.

2-13- رعایت فاصله:

توصیه می‌شود که به نسبت هر 15 کیلومتر سرعت فاصله خود را به اندازه طول یک اتومبیل با وسیله نقلیه جلویی حفظ نمایید.

 

 

2-14- در تقاطع ها و چهار‌راه ها:

در محل‌هایی که تابلو ایست نصب و جاده نیز خط‌کشی شده است باید پشت خط توقف نموده و پس از حصول اطمینان از بی‌ خطر بودن حرکت نمایید.

2-15 - گردش و یا تغییر مسیر:

گردش به سمت چپ و یا راست اگر با دقت و احتیاط انجام نگیرد اغلب منجر به تصادف می‌شود بنابراین قبل از گردش یا تغییر مسیر باید به نکات ذیل توجه کنید:

·    در مورد تعیین مسیر تصمیم بگیرید.

·    به آینه‌ها نگاه کنید و وسائط نقلیه پشت را در نظر داشته باشید.

· به موقع ودر فاصله مناسب از محلی که قصد گردش یا تغییر مسیر دارید علامت دهید و به آهستگی در مسیر قرار گیرید.

2-16- در فلکه‌ها:

حق تقدم همیشه با اتومبیلی است که در سمت راست ما قرار دارد.

2-17- فوریت‌ها:

به اتومبیل‌های سرویس‌های فوری و ضروری مانند آمبولانس ، ماشین‌های آتش‌نشانی و غیره راه بدهید.

3 - علائم راهنمایی و رانندگی:

به دقت علائم راهنمایی و رانندگی را یاد بگیرید این علائم برای ایمنی شما و دیگران تهیه شده است.

4- رانندگی در اتوبان:

شرایط ورود بدون خطر به اتوبان داشتن اعتماد به‌نفس ، مهارت کافی و همچنین همراهی با دیگر رانندگان در اتوبان می‌باشد بخاطر داشته باشید که از سمت راست حرکت کنید و در جاده‌های خیس اصطکاک لاستیک در سرعت بیش از 60 کیلومتر خیلی کم می‌شود درموقع بارندگی و وزش باد از سرعت خود بکاهید و همیشه برای خود فضا و موقعیت ایمنی را پیش بینی کنید بخاطر داشته باشید که اگر فاصله شما با اتومبیل‌های جلو و پشت سر برای هر 15 کیلومتر سرعت کمتر از طول یک ماشین باشد در صورت برخورد یکی از اتومبیلهای جلویی همه اتومبیل‌ها به هم برخورد خواهند نمود چنین تصادفی برای 25 اتومبیل پشت سر هم اتفاق افتاده است اگر با سرعت زیاد و مدت متوالی در اتوبان‌ها رانندگی می‌کنید حتماً از لاستیک‌های خود اطمینان داشته باشید و در صورتیکه با سرعت 100 کیلومتر در ساعت لاستیک چرخ جلو ماشین پاره شود ممکن است اتومبیل شما 8 مرتبه به دور خود بغلطد . توجه داشته باشید که بعد از مدتی رانندگی با سرعت زیاد وقتی از اتوبان خارج شوید؛ سرعت 60 کیلومتر در نظر شما سرعتی معادل 15 کیلومتر به نظر می‌آید .

5- تصادفات اجتناب پذیر:

·    تصادف در مواقعی که از عقب‌ به ماشین شما زده می شود.

·    تصادف در تقاطع و چهار‌راهها.

· تصادف با عابر پیاده ، همیشه برای گذشتن عابر پیاده توقف جایز است هرچند حق تقدم نداشته باشد.

·    تصادف و برخورد با ماشین جلو.

·    تصادف در اثر تغییر جهت و مسیر.

· تصادف در اثر وضع مکانیکی اتومبیل :‌ وظیفه راننده است که به وضع مکانیکی اتومبیل خود کاملاً واقف بوده و با در نظر گرفتن وضع فنی آن اقدام به رانندگی کند. نگهداری و مراقبت از اتومبیل وظیفه اصلی راننده است.

·    تصادفاتی که به شرائط بد آب و هوایی نسبت داده می‌شود.

تبصره: این موارد در شرایطی در نظر گرفته میشود که توسط سایر رانندگان اتفاق بیافتد

6- رانندگی در شب:

آمار تصادفات مهلک نشان می‌دهد که در ساعت‌های بین 5 تا 8 بعد از ظهر تعداد تصادفات مرگ‌ آور و شدید افزایش می‌یابد.

متخصصان ایمنی می‌گویند وقتی غروب نزدیک می‌شود رانندگان بدون در نظر گرفتن این تغییر روشنایی روش رانندگی، دیدن، سرعت و حرکت خود را تغییر نمی‌دهند و این باعث تصادف می‌شود.

- اقدامات ایمنی رانندگی در شب:

·    در شب همیشه 15 کیلومتر سرعت خود را نسبت به روز تقلیل دهید.

· بعلت کاهش قدرت بینایی در شب، در صورت نیاز از پارکینگ و یا شانه خاکی جاده استفاده نمایید و از مسیر و راه عبور اتومبیل‌ها خارج باشید و همچنین چراغ‌های احتیاط را روشن بگذارید.

·    با اتومبیل جلو فاصله بیشتری را رعایت کرده و متوجه علائم آن باشید.

· هنگام رودر رو شدن با اتومبیل مقابل و یا قرار گرفتن پشت اتومبیل دیگران از نور پایین استفاده کنید.

·    در صورت احساس خستگی و خواب آلودگی از رانندگی خودداری نمایید.

· وضعیت نامناسب هوا، تاریکی و کاهش دید خطر تصادف را افزایش می‌دهد، در چنین شرایطی با حداقل سرعت رانندگی کنید.

·    با نظر انداختن و تمرکز به کناره دست راست جاده و یا خط سفید وسط جاده از تاثیر نامطلوب نور شدید اتومبیل‌‌های روبرو به چشمان خودتان جلوگیری نمائید.

· حق تقدم عابران پیاده را رعایت کرده و از رفتار نا مطمئن آنها غافل نمانید.

·    در فاصله غروب تا طلوع آفتاب از چراغ‌های نوربالا استفاده کنید.

·    همیشه شیشه جلوی چراغ‌های اتومبیل را تمیز نگه‌ دارید.

· در موقع سبقت گرفتن، ارزیابی مسافت اتومبیل مقابل با نور چراغ‌ها عمل نادرستی است. باید اطمینان بیابید که برای سبقت گرفتن و عبور فرصت و زمان کافی دارید.

·    به علائم اخطاری کنار جاده دقیقاً توجه نموده و به آنها عمل نمائید.

7- ایمنی و رابطه آن با سرعت:

به یاد داشته باشید که تفاوت کشش ترمز در راه آسفالت خشک، خیس و یخبندان در صورتی‌که لاستیک‌ها، چراغ‌ها و ترمزها کاملاً سالم و خوب باشند بسیار زیاد است.

جدول زیر مقایسه بین این سه‌ حالت در سرعت‌های متفاوت را نمایش می‌دهد .

جدول ضریب سرعت عمل بر حسب صدم ثانیه

8-رانندگی با روش تدافعی:

8-1 - با عمق و دید بیشتری رانندگی کنید:

با نظر انداختن به نقاط دور و توجه به مرکز خط عبور شما می‌توانید در مسیر صحیح خود حرکت کنید.

8- 2 - میدان دید خود را وسعت دهید:

میدان دید شما باید پیاده‌روهای اطراف جاده و همچنین از چند متری جلو اتومبیل تا همه اشیاء‌را بپوشاند، هر چند به میزان سرعت شما اضافه شود دید شما نیز باید به همان اندازه افزایش یابد.

8-3- چشمان خود را مدام حرکت دهید:

از خیره شدن به جسم بخصوص بپرهیزید ، همیشه قبل از ورود به تقاطع راهها به چپ و بعداً به راست خود نظر اندازید، هر 5 ثانیه یک بار به آئینه عقب نظر افکنید.

8-4 - همواره راه گریزی برای خود باقی بگذارید:

نگذارید سرعت شما از دیدتان افزایش یابد. همیشه راه گریزی برای خود باقی بگذارید و خود را در دام تصادف احتمالی نیاندازید.

8-5 - دیگران را از وجود خود آگاه کنید:

بوق، چراغ و علائم دست وسایل ارتباطی شما با رانندگان دیگر و عابرین هستند. از این عوامل برای علامت دهی بجا و بطور صحیح استفاده کنید.

8-6 - عوامل انسانی که منجر به تصادف می‌شوند:

1- سرعت غیر مجاز 2- سبقت نابجا 3- توقف ناگهانی 4- عدم حفظ فاصله 5 - عقب زدن بدون احتیاط 6- رانندگی با هیجان ، عجله و شتاب 7- عصبانیت ، بیماری و خستگی 8- بی نزاکتی 9- حواس پرتی و عدم تمرکز فکر 10- ضعف چشم 11- ضعف زاویه دید 12- ضعف سرعت عمل 13- اطمینان به‌ دیگران 14- عدم آشنایی با جاده

8-7- عوامل طبیعی که منجر به تصادف می‌شوند:

1- نور و تاریکی 2- طلوع و غروب آفتاب 3- مه غلیظ 4- بارندگی 5- گردوغبار 6- گرما و سرما 7- سیل و طوفان

8-8 - عوامل مکانیکی که منجر به تصادف می‌شوند:

1- خرابی ترمز‌ها 2- نداشتن برف‌پاکن و آیینه عقب و بغل3- نداشتن چراغ‌های جلو و عقب و راهنما 4- میزان نبودن فرمان 5- خرابی جاده‌ها ، صاف و یکنواخت و خلوت‌ بودن جاده‌ها 6- شلوغی فوق‌العاده جاده‌

8-9 - جدول مقایسه‌ای ضریب سرعت عمل ، سرعت اتومبیل و مسافت طی شده تا زمان توقف:‌

مثال برای استفاده از جدول ذیل: فرض کنید ضریب سرعت عمل شما 75 صدم ثانیه و شما اتومبیل خود را با سرعتی معادل 80 کیلومتر در ساعت می‌رانید، در مقابل دو رقم مذکور در این جدول عدد 74 نوشته شده است. معنی این عدد این است که شما با این سرعت 80 کیلومتر در ساعت اگر مجبور شوید ناگهان ترمز کنید، اتومبیل شما 74 متر جلوتر خواهد ایستاد، بنابراین اگر مانعی بطور ناگهانی در 70 متری شما ظاهر شود شما قادر نخواهید بود با چنان سرعتی بدون برخورد با مانع توقف کنید. در حقیقت تا شما بخواهید پایتان را از روی پدال گاز برداشته و روی ترمز بگذارید، اتومبیل شما 17 متر جلوتر رفته، پس از عمل ترمز هم اتومبیل شما در سرعت 80 کیلومتر قبل از توقف کامل 57 متر روی زمین کشیده خواهد شد که جمعاً به 74 متر بالغ می‌گردد.

9- پیشگیری از وحشت در مواقع خطر:

9-1 - آیا میدانید چه کنید؟

شما پشت اتومبیل خود در شاهراه در حرکتید که یکمرتبه متوجه می‌شوید اتومبیلی از روبرو از مسیر خود منحرف شده و بطرف شما با سرعت هر چه تمامتر در حرکت است. آیا می‌دانید چه کنید؟‌ آیا اقدام شما عملی است غلط که بدون شک منجر به تصادف می‌شود و یا آنکه با اقدام صحیح دفاعی می‌توانید خطر را که در چند قدمی شماست از بین ببرید؟

مسلم است زمانیکه پشت فرمان نشسته‌اید و اتومبیل در حال حرکت است، شرایط مخاطره‌ آمیز در هر لحظه ممکن است بوقوع بپیوندد، آیا در شما وحشت ایجاد نموده و با دستپاچگی عملی انجام می‌دهید که بالطبع مصیبت بار است؟‌

سلامت و جان شما بستگی به دو چیز دارد؛ آنکه خونسردی خود را حفظ کرده و عمل صحیح دفاعی را برای خنثی نمودن خطر بکار برید. واضح است که نمی‌توانید خطر‌های حقیقی را تمرین کنید. بنابراین بهتر است در خود مهارتی بوجود آورید تا بتوانید قبل از هر حادثه‌ای قدرت تفکر و دفاع را در ضمیر خود بوجود آورید، باید خطر‌ها و شرایط اضطراری را قبلاً با فکر خود ارزیابی نموده و در باره اقدامات صحیح دفاعی پیش‌بینی کنید. حال به بررسی برخی از شرایط خطرناک که ممکن است اتفاق بیفتد می‌پردازیم.

9-2 - ترمز ماشین از کار می‌افتد:

شما به پدال ترمز فشار می‌آورید ولی پدال به کف ماشین بدون اثر می‌نشیند. این بسیار وحشت‌زا است، اگر احساس سفتی در ترمز کردید باید مجدداً پدال را حرکت داده فشار دهیم. ممکن است با این عمل بتوانیم تا حدودی ماشین را متوقف کنیم. اگر احساس فشار نکردید و راه شما به جلو باز و روشن است فوراً ماشین را در دنده سنگین قرار داده و ازترمز دستی استفاده کنید، اگر لازم است زودتر توقف کنید، به ‌سرعت به دنده سنگین‌تر گذاشته و بگذارید موتور خود به متوقف شدن به شما کمک کند.

در راه‌های کوهستانی سر پیچ و خم و سرازیری خطر جدی‌تر است سعی کنید از برآمدگی‌های طرف خودتان برای برخورد با آنها استفاده کنید، اجسام ثابت کنار جاده تل خاک یا برف، نرده و حتی ماشین پارک ‌شده اجسامی هستند که اگر از پهلو به آنها برخورد نماییم اتومبیل را متوقف می‌نمایند.

قضاوت صحیح بسیار مهم است. باید بدانیم معمولاً خسارت به پهلوی اتومبیل کمتر بوده و تعمیر آن نیز آسانتر است. از وسایل ارتباطی خود مانند بوق و زدن چراغ استفاده کرده و نداشتن کنترل روی ماشین را به دیگران اطلاع دهید.

9-3 - لغزیدن و از کنترل خارج شدن:

فرمان‌دادن سریع، تغییر مسیر و یا ترمز شدید مخصوصاً در مواقع بارندگی و یخ‌بندان باعث می‌شوند که اتومبیل از کنترل خارج‌ شده و مانند سرسره به یک طرف با حالتی خطرناک حرکت کند.

اگر قسمت عقب اتومبیل می‌لغزد فوراً پای خود را از روی پدال گاز بردارید، اولین عکس‌العمل معمولی شما آن است که مقابل جهتی که اتومبیل ‌می‌لغزد فرمان بدهید. چنین کاری خطرناک است شما با این عمل به تصادف و خطر نزدیک می‌شوید، عمل صحیح آن است که فرمان را به همان طرفی که انومبیل می‌لغزد بچرخانیم ولی احتیاط را از دست نداده و بیش از حد سریع فرمان ندهید شما خود موقعی که به حالت عادی قرار می‌گیرید احساس می‌کنید بعداً فرمان‌ را می‌توانید جهت مستقیم قرار دهید. به هیچ وجه در موقع لغزیدن ترمز نگیرید. میتوانید با در نظر گرفتن شرایط با فشار دادن و آزاد کردن مقطعی بر ترمز از سرعت خود بکاهید.

9-4 - پدال گاز گیر می‌کند:

به پدال گاز فشار می‌آورید ولی هیچ اتفاقی نمی‌افتد، خونسردی خود را حفظ کنید. این آسانترین و بی‌خطر‌ترین اتفاقات است، اگر در شاهراه حرکت کرده و راه شما مستقیم و طولانی و خالی از خطر است. سعی کنید با نوک کفشتان پدال گاز را آزاد کنیم ، و یا اینکه فردی از سرنشینان که پهلوی شماست کمک بگیرید. هرگز خودتان برای آوردن پدال به بالا با دست خم نشوید. این امر حواس شما را منحرف کرده و خطر‌ناک است. باید به خاطر داشت باشید که در بعضی از اتومبیل‌ها پدال گاز و وسیله رابط مستقیماً به هم متصل نیستند. بهتر است از وضع و نوع رابطه آنها در ماشین خود اطلاع داشته باشیم.

اگر وقت کافی‌ ندارید یگانه راه آنست که موتور را خاموش کنید ولی باید به خاطر داشته باشید که در اتومبیل‌هایی که به فرمان و ترمز هیدرولیک مجهزند اگر موتور از کار بیفتد فرمان دادن و یا ترمز کردن مشکل‌تر می‌شود برای سفت شدن فرمان و ترمز آمادگی لازم است. اگر لازم است فوراً متوقف شوید بهتر است دنده را آزاد کرده و کلاچ گرفته و پس از توقف، موتور را خاموش کنید. بخاطر داشته باشید که موتوری که بدون بار با دور زیاد کار می‌کند ممکن است به قطعات موتور آسیب جدی وارد کند.

9-5 - چراغ پرنور ناگهان خاموش می‌گردد:

در مواقعی که بعلت خاموش شدن چراغ‌ها ناگهان دنیا تاریک می‌شود می‌توانید یک عمل انجام دهید و بدون تغییر جهت دادن فرمان فوراً ترمز بگیرید، دقت کنید که ترمز شدید باعث سر خوردن نشود. سعی کنید با تصویری که در مغز شماست به منتهی‌الیه راست بروید. هدف آنست که دستهای شما قبل از آنکه نابجا فرمان دهند بتوانید سرعت خود را تقلیل دهید. موقعیکه اتومبیل متوقف شد اگر وسیله باشد آتش یا چراغی را روشن کنید تا بتوانید به رانندگان عبوری اعلان خطر کنید، از چراغ‌های چشمک‌زن اتومبیل اگر کار می‌کند استفاده کنید، اگر برق رادیو، هواکش چراغ‌های داخلی قطع است احتمالاً نقص در سیم‌های باطری است اتصال‌های دوسر باطری را امتحان کنید. اگر فقط چراغ‌های پرنور قطع شده‌اند مسلماً فیوز آن سوخته است. چون در اثر حرارت زیاد قطع می‌شوند، سویچ آنرا ببندید، ممکن است با قطع و وصل کردن سویچ بتوانید روشنایی محدودی تا محل بی‌خطری بدست آورید.

9-6 - لاستیک چرخ اتومبیل شما ناگهان پاره‌ می‌شود :

فرمان اتومبیل را محکم به دست خود نگه داشته و بی جهت وقتی ماشین شما از کنترل خارج شده است فرمان را بچرخانید . اگر لاستیک جلو باشد کشش شدیدی بطرف لاستیک پاره‌شده بوجود می‌آید، پاره‌ شدن لاستیک عقب باعث حرکت قسمت عقب به چپ و راست می‌گردد. از هر اقدامی مهمتر آنکه از گرفتن ترمز شدید خودداری کنید، لازم است با آرامی ترمز بگیرید. ترمز گرفتن ناگهانی و شدید باعث می‌شود که اتومبیل از کنترل خارج شده و احیاناً بدور خود بچرخد. منتهی الیه سمت راست خارج از جاده در محل نسبتاً مسطح و مناسبی برای تعویض چرخ توقف کنید. چه در روز و چه در شب از چراغ و علائم اخطاری یا چراغ‌های چشمک‌زن استفاده کنید.

9-7 - درب پوششی موتور به طرف بالا باز می‌شود:

به‌آرامی ترمز گرفته و ماشین خود‌ را کنار بکشید در اینجا برای فرمان‌ دادن یا دیدن از طریق شیشه پنجره چپ باید اکتفا کنید یا اینکه در بعضی از اتومبیل‌ها شما می‌توانید از لای درز‌ها تا حدودی راه خود‌ را تشخیص دهید، همیشه از اینکه درب موتور کاملاً بسته شده است قبل از حرکت کاملاً اطمینان یابید.

9-8 - ناچاراً باید در شاهراه یا اتوبان توقف کنید:

در اتوبان به منتهی‌الیه سمت راست به طرفی که از مسیر اتومبیل‌ها خارج باشید با کم کردن سرت خود حرکت کنید. در جایی که کناره جاده مسطح نیست با دادن علامت به طرف راست به سمت راست حرکت کرده و قبل از حرکت از سرعت خود بکاهید.

چراغ‌های پایین را در مواقع تاریکی مسیر و محدود بودن دید روشن کنید. همچنین چراغ‌های داخلی و چراغ‌های چشمک‌زن را روشن کنید.

اگر لازم است در مسیر ترافیک در پیچ‌ها یا در پستی و بلندی‌ها که دید محدود بوده و خطر‌ناک است توقف کنید، لازم است سرنشینان فوراً خارج شده و از مسیر اتومبیل دور شوند. هرگز پشت ماشین بطوریکه مانع نور چراغ‌های عقب شوید، قرار نگیرید.

روز یا شب چراغ و یا وسایل با رنگ نورانی خبری را پشت اتومبیل قرار دهید. لازم است از یک چراغ یا وسیله با رنگ نورانی از فاصله 100 متری نیز استفاده کنید. از کلاه، کروات و یا بستن دستمال سفید به آنتن اتومبیل برای خبر دادن به‌ دیگران که شما احتیاج به کمک دارید استفاده کنید.

9-9 - اتومبیل شما آتش گرفته است:

آتش‌سوزی اغلب اتومبیل‌ها در اثر اتصالی و نقص فنی در سیستم برق است، بدون داشتن ابزار نمی‌توانید بست و اتصال باطری‌ها را قطع کنید. وقت خود را هدر ندهید از دسته جک خود که معمولاً در صندوق عقب خود دارید استفاده کرده و با آن قسمت‌هایی را که در حال سوختن هستند جدا کنید؛ مسلماً خرج سیم‌کشی مجدد از خسارت آتش‌سوزی ماشین کمتر است.

اگر خاموش کننده دستی در دسترس شما نیست کوشش کنید آتش را با پوشانیدن آن با چیز‌هایی مانند پتو یا ملبوس کلفت و بزرگ خفه کنید. سیم‌ها را با دست خالی و لخت نگیرید. بهتر است از پارچه کلفت و غیره استفاده کنید. چون سیم برق در حال آتش‌سوزی در اثر اتصال برقی دارای حرارتی گرم و شدید است ممکن است دست شما به‌ شدت آسیب ببیند. اگر متوجه شدید آتش‌سوزی قابل کنترل نیست قبل از سرایت آتش به مخزن بنزین از آن دور شوید. در صورت امکان سعی کنید از خاموش‌کننده اتومبیل‌های دیگر استفاده کنید.

9-10 - در معرض برخورد با وسیله نقلیه از مقابل:

ناگهان با دیدن این منظره که اتومبیل دیگری با سرعت به مسیر شما منحرف می‌شود یک‌مرتبه همه چیز پیش چشمانتان تیره‌ و تار شده وخطر را در چند متری خود حس می‌کنید؛ آیا راننده مست یا خواب است، مریض شده یا حواسش پرت شده! هر چه باشد باید خود را از مهمترین خطر یعنی تصادف رو در رو نجات دهیم. فوراً با ترمز شدید بحدی که ممکن باشد از سرعت خود بکا‌هید. هر چه سرعت شما کمتر باشد نیروی ضربتی تقلیل می‌یابد.

به طرف منتهی‌الیه سمت راست فرمان دهید و بگذارید او از تمام امکانات راه استفاده نماید اگر وقت دارید از چراغ و بوق برای اعلام خطر استفاده کنید. اگر او به طرف شما می‌آید طرف راست حتی محل گودی یا زمین مسطح را که از موانع خطرناک نسبتاً عاری‌ است، انتخاب و ماشین خود را به آنجا هدایت کنید. بخاطر داشته باشید که حتی غلتیدن، چپ شدن و در خود پیچیدن مهمتر از تصادف روبرو نیست. نباید حدسیات شما عجولانه باشد، ممکن است راننده در آخرین فرصت به خود آمده از مسیر شما خارج شود.

9-11- اتومبیل شما به آب پرتاب می‌شود:

غرق شدن اتومبیل در آب مهمترین تصادفات غیر قابل پیش‌بینی است. به سبب آنکه برای ما اینکه افراد همراهمان چگونه عمل کرده و چطور اتومبیل غرق می‌شود غیر قابل تصور است. بدترین نوع وحشت ناگهان در آب پرت شدن است!

در اینجا نتیجه آزمایشات عملی ذکر می‌شود اگر درها و پنجره‌های اتومبیل کاملاً بسته باشند، اتومبیل روی آب قرار می‌گیرد. باز گردن در‌ها به علت فشار آب بسیار مشکل است ولی می‌توان شیشه درب‌ها را به آسانی پایین کشید. شیشه درب‌های اتوماتیک ممکن است اتصالی برق تولید نموده و باز کردن آن مشکل شود. بنابراین شیشه را فوراً پایین بکشید . توجه داشته باشید که شیشه‌های مقاوم پنجره‌ های پهلو و عقب را نمی‌توان به آسانی شکست، با جسم محکم و سنگین می‌توانید آنها را بشکنید.

در اتومبیل‌هایی که موتور در جلو قرار گرفته ماشین اول از جلو در آب فرو می‌رود و هوا در قسمت عقب زیر سقف باقی می‌ماند.

زمانی که قسمت جلو و عقب توازن یافت میتوان درب‌ها را آسان‌تر باز کرد به خاطر داشته باشید 3 تا 5 دقیقه وقت بسیار خوبی است. اگر از کمربند ایمنی استفاده کرده‌ اید با فرصتی که دارید می‌توانید آن‌را باز کرده و خود را نجات دهید.

10 - شرایط رانندگان و رانندگی در شرکت

- تمامی رانندگان در شرکت بایستی دارای گواهی نامه رانندگی معتبر متناسب با نوع خودرو از مرجع ملی باشند.

-سلامت جسمانی رانندگان بایستی براساس معاینات ادواری سالانه در شرکت تایید شده باشد.

-سوار کردن مسافر اضافه بر ظرفیت خودرو به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی مجاز نیست.

-داشتن باز مازاد بر ظرفیت خودرو به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی مجاز نیست.

-برای انجام ماموریت های خارج از شهر و طولانی( بیش از 150 کیلومتر)، راننده بایستی از استراحت مناسب وکافی و حداقل مساوی با طول زمان پیش بینی شده برای طی مسیر برخوردار باشد.

-در مسیر بازگشت به محل اعزام خودرو، راننده قبل از حرکت موظف به استراحت مناسب و کافی می باشد.

-در صورت حمل بار توسط خودرو بایستی بار به طور کامل مهار گردد.

-تمامی سرنشینان خودرو بایستی در هنگام حرکت از کمربند ایمنی استفاده کنند.

-در هنگام حرکت در مسیر های طولانی (بیابانی) لازم است به ازای هر سرنشین آب آشامیدنی کافی در خودرو موجود باشد.

-رانندگی در شب بایستی با تایید و مجوز مدیر پشتیبانی شرکت ( یا پیمانکار ) باشد

11 - شرایط خودروهای شرکت

-تمامی خودروهای شرکت بایستی مجهز به کپسول آتش نشانی با حجم مناسب باشند.

-تمامی خودروهای شرکت بایستی مجهز به جعبه کمک های اولیه مناسب باشند.

-آج لاستیک های خودروهای شرکت (خصوصاً آنهایی که برای ماموریت های خارج از شهر اعزام میشوند)‌ نبایستی از 50% کمتر باشد.

-سیستم های مختلف خودرو ها (از قبیل سیستم ترمز، انتقال نیرو، تعلیق، برق و ...) بایستی بصورت دوره ای و منظم مورد بازدید قرار گیرد.

-تمامی خودرو ها بایستی دارای برگ معاینه فنی معتبر از مراجع ذیصلاح باشند.

رعایت قواعد مذکور در بند های فوق الذکر برای تمامی رانندگان الزامی بوده و افسران HSEموظف به نظارت بر رعایت دقیق آن میباشند.

ا-تعاریف

رانندگی تدافعی چیست؟

یعنی: پیوسته خیال کنید خطری در راه شما کمین کرده است

درست است که این روزها اتومبیل از وسایل ضروری زندگی شده و خواه نا‌خواه امتحان رانندگی دادن و گواهینامه گرفتن هم از شرایط اصلی واساسی آن است اما چه بسیار تصادفاتی را دیده‌ایم که در آن رانندگان با وجودی که تمام مقررات رانندگی را هم رعایت کرده‌اند با دستخوش سانحه‌ای شده‌اند. با توجه به این مسئله بدین نکته می‌رسیم که دررانندگی غیر از اطلاع بر اصول رانندگی و علائم راهنمایی چیز دیگر هم لازم است تا ما را در برا بر خطرات احتمالی حفظ کند. مجموع اطلاعات و مهارتهایی که برای این موضوع لازم است تحت عنوان ((رانندگی تدافعی )) اخیراٌ در سراسر عالم مورد توجه قرار گرفته است.

((رانندگی تدافعی)) از آن رو در سراسر عالم مورد توجه کارشناسان فن و مسئولین رانندگی و راهنمایی و هزاران تن از رانندگان قرار گرفته که معلوم شده است که در بسیاری از تصادفات هر قدرهم ما مواظب بوده‌ایم ((دیگری)) به ما زده و سانحه را به وجود آورده است.

اصول((رانندگی تدافعی)) را می‌توان در عبارت کوتاهی خلاصه کرد و آن هم این است که: (( شما تمام پیشگیری‌های منطقی را برای جلوگیری از سوانح و تصادفات رانندگی چه از جانب خودتان وچه دیگران رعایت می‌کنید.))

از آنجایی که ((رانندگی تدافعی)) هم مثل بسیاری از کارهای دیگر زندگی کار یک روز نبوده و شاید از نظر اهمیت فوت و فنش از خود آئین نامه رانندگی و سایر شرایط آن دشوارتر باشد، لذا در بسیاری از شهرهای بزرگ وپرجمعیت ((دشواری‌های ایمنی)) که وابسته به شهرداری و مؤسسات اجتماعی دیگری هستند، به اتفاق پلیس و با همکاری‌ یکدیگر دوره کوتاهی را برای علاقمندان به وجود آورده‌اند. چنین دوره یا کلاسی بیش از ده پانزده ساعت طول نمی کشد و کسانی حق شرکت در آنها را دارند که گواهینامه رانندگی داشته باشند. در این کلاس کار آموزان، فنون((رانندگی تدافعی)) از قبیل: تشخیص شرایط و اوضاع مختلف رانندگی، تطبیق دادن خود با آن، تصادفات احتمالی اصلی و طرق پیشگیری از آنها را یاد می‌گیرند البته در این دوره آموزشی هدف آموزش افسران HSEکه خواهند توانست این قابلیت را آموزش و کنترل نمایند.

به علاوه کار‌آموزان موظفند با قوه جسم و تخیل خویش و به ابتکار خودشان فرمولی را برای مقابله با سوانح فوق الذکر ابتکار کنند که شامل سه مرحله زیرین باشد:

1- خطر را ببین ود‌رباره راه مقابله با آن از هم اکنون فکر کن!

2- دفاعی در مقابل خطر فوق در پیش گیر! طرقی را که برای مقابله با سوانح و وقایع مختلف می‌توان ابتکار کرد یاد بگیر و هنگامی که چنان وضعی پیش آید شیوه‌های مزبور رابکار ببند.

3- به موقع دست بکار شو! پس از دیدن خطر و شناختن دفاعی که برایش لازم است اقدام شایسته را بکاربند. هرگز منتظر نباش که خطر اتفاق بیافتدبلکه قبل از روی دادن برای پیشگیری آن برو!

عوامل و عناصری که در رانندگی مؤثر است نظیر هوا، نور لازم، وضع اتومبیل، مقدار وسائط نقلیه در خیابان وضع جسمانی راننده از جمله چیزهای اساسی هستند که برای پیشگیری از هر نوع سانحه ناگواری باید پیوسته آنها را به حساب بیاوریم. مثلاٌ اگر جاده به خاطر بارانی که اخیراٌ باریده لغزنده باشد، راننده‌ای که براساس تدافعی رانندگی می‌کند این نکته را به عنوان خطری تشخیص داده و سرعت خویش را خصوصاٌ هنگامی که می‌خواهد بپیچد پایین می‌آورد و همچنین هنگامی که راننده‌ای با خانواده خود در خارج از شهر در حرکت است، بایستی خطرات گوناکون نظیر پریدن ناگهانی بچه‌های روستا در جاده، یا پیدا شدن گاوی از زاویه‌ای حساب نشده، و نیز پیدا شدن وسائط نقلیه کند رو را به عنوان خطری مسلم و احتمالی پیوسته در نظر داشته باشد. و همیشه بایستی راننده در این قبیل موارد خطر را((قبل از آنکه بدان برخورد کند)) دو سه کیلومتر جلوتر پیش‌بینی کرده باشد.

در این قبیل کلاسها که برای یاد دادن  اصول رانندگی تدافعی و آموزش افسران کنترل کننده یاد می‌گیرند که انواع تصادفات احتمالی از قبیل تصادفات با اتومبیل جلوئی، عقبی، تصادف،از روبرو(انحراف به چپ)، تصادف در تقاطع و تصادف با عابر پیاده، درختان و غیره را به خوبی شناخته و فرمولی را که برای مقابله با آنها لازم است که ابتکار کرده یا فرا گرفته تا بتواند به موقع خود را رفع خطر کند. در این کلاسها یاد داده می‌شود که برای جلوگیری از برخورد با اتومبیل جلوئی باید دستورات زیرین را در نظر داشته باشید:

v پیوسته متوجه علائمی باشید که راننده جلوئی می‌دهد تا بدانید مقصودش چیست:می‌خواهد به چپ بپیچد، به راست بپیچد یا بایستد...؟

v به این هم اکتفا نکنید، بلکه اگر بخواهید راننده خوبی باشد بایستی به چند ماشین که جلوی اتومبیل ما‌قبل شماست، و به طور کلی حداقل صد متر فاصله‌ای که قبل از اتومبیل جلوئی شماست. توجه داشته باشید بدین ترتیب می‌توانید پیش‌بینی کنید که راننده جلوئی شما هر لحظه چه وضعی را خواهد داشت. مثلاٌ اگر نگاهتان تا صد متر جلوی خویش را ببیند، اگر چراغ راهنما از سبز به زرد تغییر رنگ دهد، شما هم مثل رانندگان ده، بیست اتومبیل دیگر که جلویتان در حرکتند، از سرعت خود می‌کاهید زیرا در یافته‌اید که لحظه‌ای بعد چراغ قرمز شده و اتومبیل‌های جلوی شما توقف خواهند کرد.

-   همیشه سعی کنید اگر در خیابان و داخل شهر حرکت می‌کنید و حتی در شاهراه‌های خارج از شهر به نسبت هر15 کیلومتر سرعتی که دارید به اندازه طول یک اتومبیل، با اتومبیل جلوئی خود فاصله داشته باشید. مثلاٌ اگر سرعتتان 60 کیلومتر است، باید به اندازه چهار برابر درازی اتومبیل جلوئی فاصله داشته باشید!

-  تصادف با ماشین عقبی معمولاٌ از آن‌رو اتفاق می‌افتد که راننده جلوئی مقصود خودش را به درستی نشان نداده است.

از این‌رو برای آنکه با اتومبیلی که پشت سرتان می‌آید تصادف نکنید، می‌توانید موارد زیر را به کار بندید:

-         هدف خودتان را با علائم مخصوص نشان دهید.

 

-  چراغ راهنما، چراغ ترمز، وهمچنین دست خودتان از جمله وسائلی هستند که می‌توانید منظور شما را به راننده عقبی حالی کنند.

-       همیشه سعی کنید با ملایمت پا بر ترمز گذارید.

-       طوری رانندگی کنید که هرگز مجبور به کوفتن پا بر ترمز نباشید.

-  پیوسته سعی کنید رانندگان ضعیفتر نظیر دوچرخه‌سواران، موتور سیکلت سواران را راه بدهید تا عبور کنند.

مرگبارترین نوع تصادف برخورد دو اتومبیل از روبروست. که معمولاٌ بر اثر انحراف به چپ روی می‌دهد.از آنجا که این قبیل تصادفات معمولاٌ سر پیچ یا جاده‌های مستقیم ممکن است اتفاق افتد، برای هر یک از موارد فوق،اطلاعات ومهارتهای تدافعی خاصی لازم است.

در پیچ‌ها و در منحنی‌های تند،سرعت خود را کم کنید و هنگامی که می‌خواهید از پیچی به سمت راست حرکت کنید و هنگامی هم که می‌خواهید از پیچی عبور کنید که انحنایش به سمت چپ است، باز هم سعی کنید هر چه ممکن است در سمت راست حرکت کنید ودر جاده‌های مستقیم در حالیکه می‌خواهید به خط زنجیری به اتومبیل‌هایی نزدیک شوید که از مقابل می‌آیند، پیوسته به سمت راست بکشید مقصود این است که یک مرتبه به سمت راست خیابان یا جاده بروید بلکه این است که اندکی به سمت راست(خط وسط) برانید.

مزایا:

1.  رانندگی تدافعی جان، زمان و پول انسانها را نجات میدهد.

رانندگی تدافعی نوعی از رانندگی است که علی رغم شرایط اطراف و اعمال راننده های دیگر، جان، زمان و پول انسانها را نجات میدهد. با استفاده از آموزشهای رانندگی تدافعی می توان با پیش بینی موقعیتهای خطرناک و اشتباهات دیگران خطرات و خسارات رانندگی را کاهش داد. افزایش ایمنی راننده و سرنشینان، کاهش مصرف سوخت، کمتر شدن استهلاک وسیله نقلیه و تبدیل خسارات حداکثری به حداقلی از مهمترین مزایای استفاده از تکنیکهای رانندگی تدافعی می باشد.
سالهاست که در کشورهای پیشرفته، آموزشهای تکمیلی و در راس آنها رانندگی تدافعی، در فرآیندی دائمی و مستمر به رانندگان آموزش داده می شود. در این کشورها بر خلاف کشورهایی که آمار تصادفات آنها بالاست، رانندگان پس از اخذ گواهینامه به حال خود رها نمی شوند بلکه به روشهای مختلف، آموزشهای تکمیلی و تکنیکهای رانندگی تدافعی و حرفه ای به آنها آموخته می شود. به طور قطع این موضوع را می توان از مهمترین دلایل اختلاف فاحش آمار تصادفات در بین کشورهای پیشرفته و کشورهایی که آمار تصادفات بالا دارند، دانست و بدون شک این موضوع حلقه مفقوده رانندگی در ایران و دلیل اصلی بالا بودن آمار تصادفات است.
دوره های رانندگی تدافعی را میتوان بصورت حضوری و یا از راه دور و از طریق اینترنت و مدارس آنلاین گذراند. این آموزشها منافع بسیاری برای کسانی که آنها را می گذرانند به همراه دارد و به همین دلیل است که در بسیاری از کشورها، گذراندن این دوره ها برای افراد گران قیمت جامعه، مانند اساتید دانشگاه، مهندسین و پزشکان، وزرا و وکلا و نمایندگان مجلس، نظامیان عالی رتبه، مدیران برحسته، دانشمندان و نخبگان و کلیه افرادی که جامعه برای رساندن آنها به جایگاه فعلیشان هزینه های زیادی را متحمل شده است یک الزام می باشد

البته این الزام برای سایر افراد جامعه به روشهای دیگری اعمال می شود. بطور مثال در این کشورها گذراندن دوره های رانندگی تدافعی در زمان باطل شدن گواهینامه اجباری است و برخی از شرکتهای بیمه به کسانی که این دوره ها را سپری کرده باشند، تخفیف میدهند.

بر اساس آمارهای ارائه شده بین المللی، در تعامل سه گانه راننده، اتومبیل و جاده، نقش راننده حدود هفتاد درصد و اتومبیل و جاده بطور مشترک سی درصد را به خود اختصاص داده اند. این آمار ارزشمند به خوبی نشان میدهد که لازم است سرمایه گذاری اصلی بر روی گسترش آموزشهای تکمیلی و فراگیر کردن آنها در بین تمام رانندگان کشورمان باشد. بدون شک این مهم جز با همتی والا و عظمی بزرگ امکان پذیر نمی باشد. که البته این تلاش، به نتیجه ای با ارزش که همان کاهش آمار ناخوشایند تلفات انسانی در ایران و نجات جان هموطنانمان است، می انجامد.

امروزه صنعت اتومبيل‌سازي تحول عظيمي در زندگي اقتصادي و اجتماعي مردم پديد آورده است ولي بر مشکلات ترافيکي و آلودگي محيط زيست بسياري از شهر‌ها افزوده است . با توجه به توليد انبوه ماشين و سرعت زياد و تردد بي‌شمار در جاده‌ها و بزرگ‌راه‌ها همه روزه حوادث ناگواري رخ مي‌دهد که علاوه بر خسارات مالي و تبديل اتومبيل‌هاي زيبا به آهن‌پاره‌هاي بي مصرف جان بسياري را به مخاطره مي‌اندازد ؛ به طوري که بيم و هراس از بروز حوادث رانندگي در جاده‌ها ارزش لذت سفر را از مردم گرفته است.

جلوگيري از تصادفات در رانندگي امري محتمل به نظر ميرسد ولي تقليل اين امر و كاهش صدمات حاصل از آن با رعايت مقررات و دستورالعمل هاي راهنمايي و رانندگي امكان پذير است. هدف از اتخاذ روش رانندگي تدافعي ، كم كردن ميزان تصادفات و در نتيجه كاهش مرگ و ميرها ، كاهش نگراني ها و تاُلمات خانواده هايي است كه هر سال بر تعداد آنها افزوده مي گردد. در اين روش خاص شخص رفتاري را انتخاب مي كند كه ضمن حراست از خود از برخورد و تصادف در هر شرايطي جلوگيري مي كند.

. اگر راهنمايي‌هاي مندرج در این مطلب دقيقاً بوسيله رانندگان به مرحله اجرا گذارده شود ، تصادفات موتوري به حداقل ممکن تقليل خواهد يافت . انجام دستورالعمل‌هاي ذکر شده براي رانندگان بسيار آسان و قابل درک مي‌باشد و هدف آن است که از تصادفات وسايل نقليه که حاصل آن مرگ‌و مير و رنج انسان‌ها است جلوگيري شود ، نزديک‌شدن به اين هدف انساني با درک مسئوليت و تبعيت از اصول ايمني در هر شرايطي ميسر است .

1- با عمق و ديد بيشتري رانندگي کنيد :

با نظر انداختن به نقاط دور و توجه به مرکز خط عبور شما مي‌توانيد در مسير صحيح خود حرکت کنيد .

2- ميدان ديد خود را وسعت دهيد :

ميدان ديد شما بايد پياده‌روهاي اطراف جاده و همچنين از چند متري جلو اتومبيل تا همه اشياء‌را بپوشاند ، هر چند به ميزان سرعت شما اضافه شود ديد شما نيز بايد به همان اندازه افزايش يابد .

3- چشمان خود را مدام حرکت دهيد :

از خيره شدن به جسم بخصوص بپرهيزيد ، هميشه قبل از ورود به تقاطع راهها به چپ و بعداً به راست خود نظر اندازيد ، هر 5 ثانيه يک بار به آئينه عقب نظر افکنيد

4- همواره راه گريزي براي خود باقي بگذريد .

نگذاريد سرعت شما از ديدتان افزايش يابد . هميشه راه گريزي براي خود باقي بگذاريد و خود را در دام تصادف احتمالي نياندازيد .

5- ديگران را از وجود خود آگاه کنيد :

بوق چراغ علائم دست وسايل ارتباطي شما با رانندگان ديگر و عابرين هستيد . از اين عوامل بجا و بطور صحيح استفاده کنيد .

- عوامل انساني که منجر به تصادف مي‌شوند :

1- سرعت غير مجاز

2- سبقت نابجا

3- توقف ناگهاني

4- عدم حفظ فاصله

5- عقب زدن بدون احتياط

6- رانندگي با هيجان ، عجله و شتاب

7- عصبانيت ، بيماري و خستگي

8- بي نزاکتي

9- حواس پرتي و عدم تمرکز فکر

10- ضعف چشم

11- ضعف زاويه ديد

12- ضعف سرعت عمل

13- اطمينان به‌ ديگران

14- عدم آشنايي با جاده

7- عوامل طبيعي که منجر به تصادف مي‌شوند :

1- نور و تاريکي

۲- طلوع و غروب آفتاب

3- مه غليظ

4- بارندگي

5- گردوغبار

6- گرما و سرما

7- سيل و طوفان

8- عوامل مکانيکي که منجر به تصادف مي‌شوند :

1- خرابي ترمز‌ها

2- نداشتن برف‌پاکن و آيينه عقب و بغل

3- نداشتن چراغ‌هاي جلو و عقب و راهنما

4- ميزان نبودن فرمان

5- خرابي جاده‌ها ، صاف و يکنواخت و خلوت‌ بودن جاده‌ها

6- شلوغي فوق‌العاده جاده‌

9- جدول مقايسه‌اي ضريب سرعت عمل ، سرعت اتومبيل و مسافت طي شده تا زمان توقف :‌

مثال براي استفاده از جدول فوق : فرض کنيد ضريب سرعت عمل شما 75 صدم ثانيه و شما اتومبيل خود را با سرعتي معادل 80 کيلومتر در ساعت مي‌رانید در مقابل دو رقم مذکور در اين جدول عدد 74 نوشته شده است . معني اين عدد اين است که شما با اين سرعت 80 کيلومتر در ساعت اگر مجبور شويد ناگهان ترمز کنيد ، اتومبيل شما 74 متر جلوتر خواهد ايستاد ، بنابراين اگر مانعي بطور ناگهاني در 70 متري شما ظاهر شود شما قادر نخواهيد بود با چنان سرعتي بدون برخورد بامانع توقف کنيد . در حقيقت تا شما بخواهيد پايتان را از روي پدال گاز برداشته و روي ترمز بگذاريد اتومبيل شما 17 متر جلوتر رفته ، پس از عمل ترمز هم اتومبيل شما در سرعت 80 کيلومتر قبل از توقف کامل 57 متر روي زمين کشيده خواهد شد که جمعاً به 74 متر بالغ مي‌گردد .

ضريب سرعت عمل ( برحسب صدم ثانيه )

10- پيشگيري وحشت در مواقع خطر :

آيا ميدانيد چه کنيد ؟

شما پشت اتومبيل خود در شاهراه در حرکتيد که يکمرتبه متوجه مي‌شويد اتومبيلي از روبرو از مسير خود منحرف بطرف شما با سرعت هر چه تمامتر در حرکت است . آيا مي‌دانيد چه کنيد ؟‌ آيا اقدام شما عملي است غلط که بدون شک منجر به تصادف مي‌شود و يا آنکه با اقدام صحيح دفاعي مي‌توانيد خطر را که در چند قدمي شماست از بين ببريد .

مسلم است زمانيکه پشت فرمان نشسته‌ايد و اتومبيل در حال حرکت است شرايط مخاطره‌ آميز ممکن است بوقوع بپيوندد ، آيا در شما وحشت ايجاد نموده و با دستپاچگي عملي انجام مي‌دهيد که بالطبع مصيبت باراست ؟‌ سلامت و جان شما بستگي به دو چيز دارد ؛ آنکه خونسردي خود را حفظ کرده و عمل صحيح دفاعي را براي خنثي نمودن خطر بکار بريد . واضح است که نمي‌توانيد خطر‌هاي حقيقي را تمرين کنيد . بنابراين بهتر است در خود مهارتي بوجود آوريد تا بتوانيد قبل از هر حادثه‌اي قدرت تفکر و دفاع را در ضمير خود بوجود آوريد ، بايد خطر‌ها و شرايط اضطراري را قبلاً با فکر خود ارزيابي نموده و در باره اقدامات صحيح دفاعي پيش‌بيني کنيد . در زير به بررسي برخي از شرايط خطرناک که ممکن است اتفاق بيفتد مي‌پردازيم :

1-10- ترمز ماشين از کار مي‌افتد :

شما به پدال ترمز فشار مي‌آوريد ولي پدال به کف ماشين بدون اثر مي‌نشيند . اين بسيار وحشت‌زا است ، اگر احساس سفتي در ترمز کرديد بايد مجدداً پدال را حرکت داده فشار دهيم . ممکن است با اين عمل بتوانيم تا حدودي ماشين را متوقف کنيم . اگر احساس فشار نکرديد و راه شما به جلو باز و روشن است فوراً ماشين را در دنده سنگين قرار داده و ازترمز دستي استفاده کنيد ، اگر لازم است زودتر توقف کنيد به‌سرعت به دنده سنگين‌تر گذاشته و بگذاريد موتور خود به متوقف شدن به شما کمک کند .

در راه‌هاي کوهستاني سر پيچ و خم و سرازيري خطر جدي‌تر است سعي کنيد از برآمدگي‌هاي طرف خودتان براي برخورد با آنها استفاده کنيد ، اجسام ثابت کنار جاده تل خاک يا برف ، نرده و حتي ماشين پارک ‌شده اجسامي هستند که اگر از پهلو به آنها برخورد نماييم اتومبيل را متوقف مي‌نمايد ، قضاوت صحيح بسيار مهم است . بايد بدانيم معمولاً خسارت به پهلوي اتومبيل کمتر بوده و تعمير آن نيز آسانتر است . از وسايل ارتباطي خود مانند بوق و زدن چراغ استفاده کرده و نداشتن کنترل روي ماشين را به ديگران اطلاع دهيد .

2-10- لغزيدن و از کنترل خارج شدن :

فرمان‌دادن سريع ، تغيير مسير و يا ترمز شديد مخصوصاً در مواقع بارندگي و يخ‌بندان باعث مي‌شوند که اتومبيل از کنترل خارج‌ شده و مانند سرسره به يک طرف با حالتي خطرناک حرکت کند .

اگر قسمت عقب اتومبيل مي‌لغزد فوراً پاي خود را از روي پدال گاز برداريد ، اولين عکس‌العمل معمولي شما آن است که مقابل جهتي که اتومبيل ‌مي‌لغزد فرمان بدهيد . چنين کاري خطرناک است شما با اين عمل به تصادف و خطر نزديک مي‌شويد ، عمل صحيح آن است که فرمان را به همان طرفي که انومبيل مي‌لغزد بچرخانيم ولي احتياط را از دست نداده و قبل از حد سريع فرمان ندهيد شما خود موقعي که به حالت عادي قرار مي‌گيريد احساس مي‌کنيد بعداً فرمان‌ را مي‌توانيد جهت مستقيم قرار دهيد . به هيچ وجه در موقع لغزيدن ترمز نگيريد . ميتوانيد با در نظر گرفتن شرايط با فشار دادن و آزاد کردن مقطعي بر ترمز از سرعت خود بکاهيد

3-10- پدال گاز گير مي‌کند :

به پدال گاز فشار مي‌آوريد ولي هيچ اتفاقي نمي‌افتد ، خونسردي خود را حفظ کنيد . اين آسانترين و بي‌خطر‌ترين اتفاقات است ، اگر در شاهراه حرکت کرده و راه شما مستقيم و طولاني و خالي از خطر است . سعي کنيد با نوک کفشتان پدال گاز را آزاد کنيم ، و يا اينکه فردي از سرنشينان که پهلوي شماست کمک بگيريد . هرگز خودتان براي آوردن پدال به بالا با دست خم نشويد . اين امر حواس شما را منحرف کرده و خطر‌ناک است . بايد به خاطر داشت باشيد که در بعضي از اتومبيل‌ها پدال گاز با وسيله رابط مستقيماً به هم متصل نيستند . بهتر است از وضع و نوع رابطه آنها در ماشين خود اطلاع داشته باشيم . اگر وقت کافي‌ نداريد يگانه راه آنست که موتور را خاموش کنيد ولي بايد به خاطر داشته باشيد که در اتومبيل‌هايي که به فرمان و ترمز هيدروليک مجهزند اگر موتور از کار بيفتد فرمان دادن و يا ترمز کردن مشکل‌تر مي‌شود براي سفت شدن فرمان و ترمز آمادگي لازم است . اگر لازم است فوراً متوقف شويد بهتر است دنده را آزاد کرده و کلاچ گرفته و پس از توقف ، موتور را خاموش کنيد . بخاطر داشته باشيد که موتوري که بدون بار با دور زياد کار مي‌کند ممکن است به قطعات موتور آسيب جدي وارد کند .

4-10- چراغ پرنور ناگهان خاموش مي‌گردد :

در مواقعي که بعلت خاموش شدن چراغ‌ها ناگهان دنيا تاريک مي‌شود مي‌توانيد يک عمل انجام دهيد و بدون تغيير جهت دادن فرمان فوراً ترمز بگيريد ، دقت کنيد که ترمز شديد باعث سر خوردن نشود . سعي کنيد با تصويري که در مغز شماست به منتهي‌اليه راست برويد . هدف آنستکه شما دستها قبل از آنکه نابجا فرمان دهند بتوانيد سرعت خود را تقليل دهيد . موقعيکه اتومبيل متوقف شد اگر وسيله باشد آتش يا چراغي را روشن کنيد تا بتوانيد به رانندگان جلويي اعلان خطر کنيد ، از چراغ‌هاي چشمک‌زن اتومبيل اگر کار مي‌کند استفاده کنيد ، اگر برق راديو ، هواکش چراغ‌هاي داخلي قطع است احتمالاً نقص در سيم‌هاي باطري است اتصال‌هاي دوسر باطري را امتحان کنيد . اگر فقط چراغ‌هاي پرنور قطع شده‌اند مسلماً فيوز آن سوخته است . چون در اثر حرارت زياد قطع مي‌شوند ، سويچ آنرا ببنديد ، ممکن است با قطع و وصل کردن سويچ بتوانيد روشنايي محدودي تا محل بي‌خطري بدست آوريد .

5-10- لاستيک چرخ شما ناگهان پاره‌ مي‌شود :

فرمان اتومبيل را محکم به دست خود نگه داشته و بي جهت وقتي ماشين شما از کنترل خارج شده است فرمان را بچرخانيد . اگر لاستيک جلو باشد کشش شديدي بطرف لاستيک پاره‌شده بوجود مي‌آيد ، پاره‌ شدن لاستيک عقب باعث حرکت قسمت عقب به چپ و راست مي‌گردد . از هر اقدامي مهمتر آنکه از گرفتن ترمز شديد خودداري کنيد ، لازم است با آرامي ترمز بگيريد . ترمز گرفتن ناگهاني و شديد باعث مي‌شود که اتومبيل از کنترل خارج شده و احياناً بدور خود بچرخد . منتهي اليه سمت راست خارج از جاده در محل نسبتاً مسطح و مناسبي براي تعويض چرخ توقف کنيد . چه در روز و چه در شب از چراغ و علائم اختاري يا چراغ‌هاي چشمک‌زن استفاده کنيد .

6-10- درب پوششي موتور به طرف بالا باز مي‌شود :

به‌آرامي ترمز گرفته و ماشين خود‌ را کنار بکشيد در اينجا براي فرمان‌ دادن يا ديدن از طريق شيشه پنجره چپ بايد اکتفا کنيد يا اينکه در بعضي از اتومبيل‌ها شما مي‌توانيد از لاي درز‌ها تا حدودي راه خود‌ را تشخيص دهيد ، هميشه از اينکه درب موتور کاملاً بسته شده است قبل از حرکت کاملاً اطمينان يابيد .

7-10- ناچاراً بايد در شاهراه يا اتوبان توقف کنيد :

در اتوبان به منتهي‌اليه سمت راست به طرفي که از مسير اتومبيل‌ها خارج باشيد با کم کردن سرعت خود حرکت کنيد . در جايي که کناره جاده مسطح نيست با دادن علامت به طرف راست به سمت راست حرکت کرده و قبل از حرکت از سرعت خود بکاهيد .

چراغ‌هاي پايين را در مواقع تاريکي مسير و محدود بودن ديد روشن کنيد . همچنين چراغ‌هاي داخلي و چراغ‌هاي چشمک‌زن را روشن کنيد . اگر لازم است در مسير ترافیک در پيچ‌ها يا در پستي و بلندي‌ها که ديد محدود بوده و خطر‌ناک است توقف کنيد ، لازم است سرنشينان فوراً خارج شده و از مسير اتومبيل دور شوند . هرگز پشت ماشين بطوريکه جلو نور چراغ‌هاي عقب گزفته شود قرار نگيريد .روز يا شب چراغ و يا وسايل با رنگ نوراني خبري را پشت اتومبيل قرار دهيد . لازم است از يک چراغ يا وسيله با رنگ نوراني از فاصله 100 متري نيز استفاده کنيد . از کلاه ، کروات و يا بستن دستمال سفيد به آنتن اتومبيل براي خبر دادن به‌ ديگران که شما احتياج به کمک داريد استفاده کنيد

8-10- اتومبيل شما آتش گرفته است :

آتش‌سوزي اغلب اتومبيل‌ها در اثر اتصالي و نقص فني در سيستم برق است ، بدون داشتن ابزار نمي‌توانيد بست و اتصال باطري‌ها را قطع کنيد . وقت خود را هدر ندهيد از دسته جک خود که معمولاً در صندوق عقب خود داريد استفاده کرده و با آن قسمت‌هايي را که در حال سوختن هستند جدا کنيد ؛ مسلماً خرج سيم‌کشي مجدد از خسارت آتش‌سوزي ماشين کمتر است .

اگر خاموش کننده دستي در دسترس شما نيست کوشش کنيد آتش را با پوشانيدن آن با چيز‌هايي مانند پتو يا ملبوس کلفت و بزرگ خفه کنيد . سيم‌ها را با دست خالي و لخت نگيريد . بهتر است از پارچه کلفت و غيره استفاده کنيد . چون سيم برق در حال آتش‌سوزي در اثر اتصال برقي داراي حرارتي گرم و شديد است ممکن است دست شما به‌ شدت آسيب ببيند . اگر متوجه شديد آتش‌سوزي قابل کنترل نيست قبل از سرايت آتش به مخزن بنزين از آن دور شويد . در صورت امکان سعي کنيد از خاموش‌کننده اتومبيل‌هاي ديگر استفاده کنيد .

 

9-10- در معرض برخورد با وسيله نقليه از مقابل :

ناگهان با ديدن منظره‌اي که اتومبيل ديگري با سرعت به مسير شما منحرف مي‌شود يک‌مرتبه همه چيز پيش چشمانتان تيره‌ و تار شده وخطر را در چند متري خود حس مي‌کنيد ؛ آيا راننده مست يا خواب است ، مريض شده يا حواسش پرت شده . هر چه باشد بايد خود را از مهمترين خطر يعني تصادف رو در رو نجات دهيم . فوراً با ترمز شديد بحدي که ممکن باشد از سرعت خود بکا‌هيد . هر چه سرعت شما کمتر باشد نيروي ضربتي تقليل مي‌يابد . به طرف منتهي‌اليه سمت راست فرمان دهيد و بگذاريد او از تمام امکانات راه استفاده نمايد اگر وقت داريد از چراغ و بوق براي اعلام خطر استفاده کنيد . اگر او به طرف شما مي‌آيد طرف راست حتي محل گودي يا زمين مسطح را که از موانع خطرناک نسبتاً عاري‌ است ، انتخاب و ماشين خود را به آنجا هدايت کنيد . بخاطر داشته باشيد که حتي غلتيدن ، چپ شدن و در خود پيچيدن مهمتر از تصادف روبرو است . نبايد حَدسِیات شما عجولانه باشد ، ممکن است راننده در آخرين فرصت به خود آمده از مسير شما خارج شود .

10-10- اتومبيل شما به آب پرتاب مي‌شود :

غرق شدن اتومبيل در آب مهمترين تصادفات غير قابل پيش‌بيني است به سبب آنکه افراد چگونه عمل کرده و چطور اتومبيل غرق مي‌شود غير قابل تصور است . بدترين نوع ، وحشت ناگهان در آب پرت شدن است ! در اينجا نتيجه آزمايشات عملي ذکر مي‌شود :

اگر درها و پنجره‌هاي اتومبيل کاملاً بسته باشند ، اتومبيل روي آب قرار مي‌گيرد . باز کردن در‌ها به علت فشار آب بسيار مشکل است ولي مي‌توان شيشه درب‌ها را به آساني پايين کشيد .

شيشه درب‌هاي اتوماتيک ممکن است اتصالي برق توليد نموده و باز کردن آن مشکل شود . بنابراين شيشه را فوراً پايين بکشيد . توجه داشته باشيد که شيشه‌هاي مقاوم پنجره‌ هاي پهلو و عقب را نمي‌توان به آساني شکست ، با جسمی محکم و سنگين مي‌توانيد آنها را بشکنيد .

در اتومبيل‌هايي که موتور در جلو قرار گرفته ماشين اول از جلو در آب فرو مي‌رود و هوا در قسمت عقب زير سقف باقي مي‌ماند .

زماني که قسمت جلو و عقب توازن يافت ميتوان درب‌ها را آسان‌تر باز کرد به خاطر داشته باشيد 3 تا 5 دقيقه وقت بسيارخوب است . اگر از کمربند ايمني استفاده کرده‌ ايد با فرصتي که داريد مي‌توانيد آن‌را باز کرده و خود را نجات دهيد

 

پایان